COPLES Y CANCIOS

Ente siete de Morcín
afaten un pollín;
ún tien,
otru mira si va bien,
otru báxa-y l'altafarra,
otru mira cómu caga,
otru páñalo nun cestu
y otru llévalo al güertu.

Ente siete de Morcín
nun apareyen un pollín;
ún mira y otru tien,
otru diz si va bien,
otru sube l'altafarra,
otru sube y otru baxa
y otru mira cómu caga.

Adiós la mio vaca pinta,
la de los torcíos cuernos.
Adiós pueblín de Collanzo
y adiós Vega de San Pedro.
Intenté casar con ella,
nun lo quixo mio futura
y agora marcho solteru
que la muyer nun me muda.

Mio madre que lo sepo
quería casame con ella
porque tenía dos vacuques,
un xugu y una carreña.

A la puerte'l molín
hai un ratón con madreñes
mirando a la molinera
cómu maquila les fueyes

Pa gatos, La Piñera
Pa farrucos, La Vara.
Pero en llegando a Busloñe
ta la malicia fundada.

El galán diba a la siega
y en Piedrafita alcordóse
d'una nena que lu quier
y dio la vuelta y golvióse.

Anque viva al par del monte,
onde la neblina posa,
nun voi a la to panera,
nun t'allabes, fachendosa.

Anda diciendo to ma
que de mi t'aparta ella,
que te llibra de soldáu
comu yo de ser so nuera.

EL CORTEXU D'UN MOZU MORCÍN

Ésta ye la hestoria verdadera d'un mocetón de Morcín, según dicen...

Nun pueblin de Morcín, según dicen los más vieyos, había un bon mozu que vivía con so ma, yá que pá nun tenía. Él yera bon mozu, pero de mollera un poco atrasáu, anque de gustos nun andaba ná mal, yá que-y gustaba bien una moza d'otru pueblu que yera mui guapa y rica.

Un día díxo-y a la ma:

  - Ma, ¿qué puedo facer pa que me faga casu?
  - Bono, fíu -díxo-y la ma-, tu cueyi una variquina y vete canciando y allegre fasta casa d'ella. Y asina entamáis a falar y a ver si tienes suerte.
El mozu fixo lo que la ma-y mandó. Y llegó canciando comu un descosíu, con tan mala suerte qu'a la moza acababa de morre-y el pá. Asina que mandó a los hermanos que-y dieren una camada palos y lu echaren d'ellí.
    Asina llegó a casa'l pobre, molíu a golpes, cuntó-ylo a la ma y ella díxo-y:

  - Pero, fíu, ¡qué burru yes! Cuandu se llega a una casa y hai un muertu, hai que dar el pésame y arrodiellate al pie del muertu y rezái un panuesu.
    Ansí quedó la cosa, pero'l mozu, dempués d'unos díes que yá-y pasare'l sustu, tornó a ver a la moza a so casa. Y acababen de matar el gochu, entós el mozu alcordóse de lo que-y dixere la ma, de mou que, averándose a la moza, díxo-y:

  - Acompáñote nel sentimientu.
    Y arrodiellóse al pie'l gochu y rezó-y un panuesu. La moza yá nun aguantó más y tornó mandar a los hermanos que lu echaren d'ellí con una bona camada palos.
    Y asina'l probe tuvo que dexar de cortexar aquella moza porque too-y salía al revés.

LES XANES

Na Cueva Sidrán dicen que vivíen les xanes.

A XANA DE LA FONTE'L CANTILLÍN

Hai una fonte en Riosa, nomada El Cantillín, que fai munchos años dicíen qu'a les doce la nuechi del día San Xuan sentíase canciar a una xana y salía pente l'agua un filu doráu. Si tirabes del filu fasta'l final, salía la xana y concedíate un deseyu. Un señor tiró del filu y al ver que nun s'acababa, cortólu y yá enxamás nun s'oyó canciar a la xana.

LES RELIQUIES DE LA MALENA

Na Malena taben les reliquies d'Alfonso II, qu'anguañu tán na Cámara Santa de la Catedral d'Uviéu.